piątek, 9 listopada 2012

Dysplazja tanatoforyczna

Śmierć nigdy nie pyta o wiek. Nie chodzi z kalendarzem, nie ma zegarka. Nigdy się nie zapowiada, nie uprzedza z wizytą. Śmierć jest wszędobylska. Wkracza również tam, gdzie nowe życia przychodzą na świat. A wydawałoby się, że drzwi sal porodowych są dla niej zamknięte... Niestety, nie są to "azyle nieśmiertelności". Śmierć wydziera nowe życia z rąk młodych rodziców i lekarzy. Dlaczego tak może się dziać?

Oczywiście można to rozpatrywać z wielu punktów widzenia. Filozoficznych, etycznych, religijnych i wreszcie - biologicznych. Te ostatnie skłaniają nas do myślenia logicznego. Powodują, że szukamy przyczyn w zaburzeniach, nieprawidłowościach rozwojowych. Istnieje wiele chorób, które skazują noworodka na śmierć. Są to tzw. wady letalne, czyli śmiertelne. Dzieci rodzą się martwe lub odchodzą kilka chwil po porodzie. Jedną z poważnych wad letalnych, jest dysplazja tanatoforyczna, czyli dysplazja śmiertelna.

Jest to jedna z częstszych (spośród rzadkich) dysplazji szkieletowych. Wyróżniono dwa typy tej choroby: dysplazja tanatoforyczna typu I i II. Są spowodowane mutacjami w określonym genie. Wady są poważne. Zdjęcia dzieci z dysplazją tanatoforyczną, są bardzo drastyczne, dlatego odradzam ich oglądanie osobom wrażliwym.

Zanim przeczytasz informacje o TD, zapoznaj się z następującymi hasłami:  dziedziczenie autosomalne recesywne i dominujące, hiperterolyzm, hipoplazja, mutacja, substytucja - które znajdziesz w małym słowniku pojęć genetycznych >> TUTAJ

Inne nazwy choroby: Thanatophoric dyspasia, TD, Thanatophoric dwarfism, karłowatość tanatoforyczna, dysplazja śmiertelna

Rozpowszechnienie: < 1: 1000 000 urodzeń; typ 1.: 1:17000

Przyczyny i dziedziczenie: mutacje w genie FGFR3 (locus 4p16.3), dziedziczone w sposób autosomalny dominujący. Gen FGFR3 koduje receptor czynnika wzrostu fibroblastów 3.

Obydwie dysplazje tanatoforyczne związane są z powyższą mutacją. W dysplazji tanatoforycznej typu 1. najczęściej obserwuje się mustacje polegające na substytucji :
- tyrozyny na cysteinę w pozycji 373 łańcucha białkowego /Tyr373Cys/;
- seryny na cysteinę w pozycji 249 /Ser249Cys/;
- argininy na cysteinę w pozycji 248 /Arg248Cys/ i inne nieodkryte jeszcze mutacje.
W dysplazji tanatoforycznej typu 2., stwierdza się częściej mutacje polegające na zamianie:
- lizyny na glutaminian w pozycji 650 /Lys650Glu/.
Wszystkie mutacje łańcucha białkowego to konsekwencja zamiany nukleotydów w łańcuchu DNA.

Większość mutacji powstaje de novo. Istnieje około 2% szans na powtórzenie mutacji u dalszego potomstwa. Opisano też pojedyncze przypadki dziedziczenia recesywnego i wtedy istnieje 25% ryzyko powtórzenia się wady. Bardzo rzadko obserwuje się mozaicyzm gonadalny, czyli występowanie wady w komórkach .

Objawy i rozpoznanie
TD-1
http://pediatrics.georgetown.edu
Większość przypadków dysplazji tanatoforycznej, może być rozpoznana w okresie prenatalnym, zwykle w II i III trymestrze ciąży. Wada bywa też rozpoznawana we wcześniejszym okresie życia płodowego. Badaniem, w którym można ujawnić cechy dysplazji tanatoforycznej, jest USG prenatalne. Na pierwszy rzut oka, uwagę powinno zwrócić wielowodzie, ale zdarzają się że poziom płynu owodniowego jest w normie. Następnie obserwujemy anomalie w budowie płodu. Można je zobaczyć >> TUTAJ TUTAJ

Dzieci z TD zwykle są wcześniakami. Rodzą się martwe lub umierają niedługo po porodzie. Zdarzają się jednak przypadki około 3-miesięcznego przeżycia dziecka. Po porodzie, stwierdza się charakterystyczne dysmorfie u dziecka.

W przypadku TD-1 są to:
- skrócenie kości długich kończyn,
- kończyny krótkie, z "nadmiarem" skóry i fałdami,
- powiększony obwód główki (makrocefalia), wystające czoło,
- łagodna kraniostenoza (przedwczesne zarośnięcie szwów czaszkowych np. jeszcze przed narodzinami),
- wklęsła nasada nosa ("nos siodełkowaty"),
- hiperterolyzm oczny,
- hipoplazja klatki piersiowej, zwężenie lejkowate klatki w kierunku dogłowowym,
- brzuch wysklepiony ponad poziom klatki piersiowej ("obraz korka od szampana"),
- długi tułów,
- płaskie trzony kręgów,
- nisko osadzone małżowiny uszne.

W badaniach rentgenowskich uwidaczniają się:
Zmiany w RTG
http://radiographics.rsna.org
- skrócenie kości kończyn długich,
- wygięcie kości udowych w kształcie "słuchawek telefonicznych",
- płaskie trzony kręgów,
- zwężenie klatki piersiowej, krótkie żebra,
- powiększenie czaszki,
- anomalia nosa.

W TD-2, typowe są:
 TD-2 http://radiographics.rsna.org
- ciężka kraniostenoza,
- czaszka w kształcie trójlistnej koniczyny,
- proste kości długie i nieskrócone,
- wyższe trzony kręgów.

Zdjęcia dzieci znajdują się pod tym << linkiem >> i >> tutaj

W narządach wewnętrznych również dochodzi do zaburzeń rozwojowych. Nierzadko stwierdza się hipoplazję płuc, wady ośrodkowego układu nerwowego. Przyczyną zgonu jest niewydolność oddechowa wynikająca z niedorozwoju klatki piersiowej i płuc, a także zwężenie otworu potylicznego wielkiego z niewydolnością ośrodka oddechowego w rdzeniu przedłużonym.

Po urodzeniu dziecka lub wydobyciu martwego płodu, wykonuje się badania genetyczne, molekularne. Do badań pobierane są próbki krwi rodziców i dziecka, a także fragmenty tkanek dziecka. O badaniach molekularnych przeczytasz >> TUTAJ

Różnicowanie:
  1. Homozygotyczna letalna forma achondroplazji /wówczas gdy oboje rodziców choruje na achondroplazję/.
  2. Osteogenesis imperfecta typu II i III /wrodzona łamliwość kości: krótkie kończyny, mnogie złamania, demineralizacja kości w stopniu znacznym, błękitne twardówki oka/.
  3. Dysplazja kampomieliczna /łukowate przodozgięcia kości udowych, wąska klatka piersiowa, rewersja płci, czyli odwrócenie płci - mimo posiadania chromosomu płci, cechy są przeciwne, np. chłopiec posiada chromosom X i Y, ale niedorozwój jąder powoduje niskie wydzielanie testosteronu i niewykształcenie się cech płciowych/.
  4. Achondrogeneza typu I /letalna wada, objawy: duża głowa w stosunku do tułowia, miękka czaszka z wysklepkami kostnymi w błoniastym sklepieniu, wklęsły profil twarzy, płaska nasada nosa, mały nos z przodopochyleniem nozdrzy, długa rynienka podnosowa, mikrognacja, bardzo krótka szyja, beczkowata klatka piersiowa, cienkie, połamane żebra, wystający brzuch, niedorozwój płuc i bardzo krótkie kończyny, kości długie kształtu trapezoidalnego z nieregularnymi przynasadami/.
  5. Letalna chondrodysplazja Blomstrand >> TUTAJ
Leczenie: paliatywne, opieka psychologa dla rodziców i rodziny, poradnictwo genetyczne.

Strona internetowa chłopczyka, które żyje mimo dysplazji tanatoforycznej >> tutaj

Na podstawie:
Pietryga M. i wsp.: Dysplazja tanatoforyczna u płodu - opis przypadku >> TUTAJ
Lauda-Świeciak A. i wsp.: Rodzinnie uwarunkowana dysplazja tanatoforyczna >> TUTAJ

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz