czwartek, 14 marca 2013

Fibrotomia – metoda Ulzibata

Samodzielność to chyba marzenie każdego chorego, świadomego swoich deficytów, jak również jego opiekunów. Jednak jak pisał Paulo Coelho, „marzenia i rzeczywistość są trudne do pogodzenia”… Znając możliwości i pozytywne efekty leczenia pewnych schorzeń, marzymy by trafić pod opiekę tych, którzy oswobodzą nas z niepełnosprawności lub w jakimś stopniu ją zmniejszą. Ale marzenia te często ulatują, gdy w parze ze skutecznością terapii zaczyna się mówić o kosztach procedury medycznej.

Dla pewnych osób takim marzeniem jest tytułowy zabieg fibrotomii. Jest to metoda lecznicza o której niewiele się słyszy, a lekarze naprawdę sporadycznie o niej wypowiadają. Nie znalazłam jeszcze ani jednego opracowania o fibrotomii w polskich źródłach – jedyne informacje pochodzą z blogów rodziców chorych dzieci oraz anglojęzyczne stron internetowych.

Co to jest fibrotomia?
Rzadko słyszymy o osiągnięciach Rosjan, zwłaszcza w dziedzinie medycyny. Wzbudzającym zainteresowanie jest zabieg fibrotomii metodą Ulzibata, opatentowany grubo ponad dwadzieścia lat temu. Jej twórcą jest profesor Valeri Borisowich Ulzibat, rosyjski traumatolog ortopeda. Nazwa metody to zlepek łacińskiego słowa „fibra”, czyli „włókno” i greckiego „he tome” oznaczającego „cięcie”.

Fibrotomia jest zatem procedurą medyczną polegającą na przecięciu włókna mięśniowego w celu zmniejszenia lub zniwelowania przykurczów oraz dolegliwości bólowych. Jest to metoda inwazyjna, ponieważ naruszana jest ciągłość tkanek, jak np. skóra czy mięśnie. Mimo to nie jest tak traumatyczna jak operacje polegające na wydłużeniu ścięgien, czy pełnej tomii mięśnia.
Zastosowanie specjalnie skonstruowanych narzędzi chirurgicznych (mikrofibrotomy) pozwala na punktowe nacinanie skóry i włókien mięśniowych, a przez to uzyskuje się małe rany, mniejszy „uraz” tkanki, zdecydowanie mało obfite krwawienie, a nawet jego brak oraz niewielkie, słabo widoczne blizny.

Do fibrotomii pacjent jest znieczulany ogólnie, a więc usypiany. Niekoniecznie jest inkubowany, co wynika z krótkiego czasu zabiegu i zachowania funkcji ośrodka oddechowego, poprzez umiejętne stosowanie leków znieczulajacych. Leki i decyzja o intubacji zależy od stanu chorego, jego wrażliwości na medykamenty i ryzyka anestezjologicznego. Decyzja w tej materii należy do lekarza anestezjologa, który również konsultuje wybór odpowiedniego środka  z chirurgiem operującym w obrębie mięśni.

Samo wykonanie nacięć trwa około pół godziny, średnio dokonuje się nacięć w kilku lub kilkunastu miejscach na ciele np. w okolicach głowy, szyi, tułowia i kończyn. Zwykle „uwalnia się” około 10-16 skurczów mięśni jednorazowo. Podczas zabiegu jak i przez pewien okres po nim, zniesione jest odczuwanie bólu, dzięki lekom przeciwbólowym. Wybudzanie się ze znieczulenia może przebiegać różnie długo i jest uzależnione od indywidualnych predyspozycji chorego.

Zabieg odbywa się w ramach oddziału chirurgii jednego dnia. Leczenie ma przebieg kilkuetapowy. Niekoniecznie pierwszy zabieg będzie ostatnim. Zazwyczaj nacięcia trzeba sukcesywnie powtarzać, co zależy od stanu chorobowego i tempa wzrastania dziecka. Powrót do rehabilitacji i normalnych aktywności następuje od 5-7 dni do 3-4 tygodni, na co ma też wpływ ilość wykonanych nacięć i szybkość gojenia się ran.

Zalety  i skutki leczenia metodą Ulzibata
Dzięki fibrotomii możliwe jest zniwelowanie przykurczów i zmniejszenie dolegliwości bólowych, co z kolei może powodować oczekiwane zwiększenie zakresu ruchu w kończynach i całego ciała, poprawia funkcje motoryczne oraz pozwala wykształcić nowe umiejętności ruchowe. Polepszają się również te sprawności, które przed zabiegiem nie były najlepsze. Poprawa funkcjonowania organizmu w obrębie układu narządów ruchu, pozwala też na stymulację rozwoju umysłowego, zwiększenie samoobsługi i samodzielności chorego oraz przyczynia się do udoskonalenia opieki nad nim.

Fibrotomia to zabieg o małej traumatyczności, stosowany w leczeniu rozmaitych chorób układu narządów  ruchu, wywołanych przez różne czynniki, takich jak wada wrodzona, urazy, zakażenia, reakcje immunologiczne, działanie toksyn. Nie narusza kości, ścięgien, stawów, a nacięcie włókien mięśniowych jest niewielkie, a po zabiegu nie ma potrzeby unieruchamiania kończyn za pomocą opatrunku gipsowego, ortez i innych sprzętów ortopedycznych. Rany są zaopatrywane prostym opatrunkiem z jałowego gazika i przylepca, a przez to są łatwo dostępne i nietrudne do pielęgnacji.

Podczas zbiegu jest możliwość oddziaływania na różne grupy mięśniowe, w odmiennych częściach ciała, co z kolei przekłada się na maksymalny efekt terapeutyczny. Jest to leczenie uniwersalne, pozwalające na terapię w oparciu o synergizm (współdziałanie i współpotęgowanie czynności), agonizm (podobne czynności) i antagonizm (czynności przeciwstawne) wybranych mięśni i grup mięśniowych.

Krótki czas hospitalizacji wpływa na zmniejszenie ryzyka zakażeń, przyspieszenie rekonwalescencji, możliwość sprawnej rehabilitacji, a także redukuje zagrożenie wystąpienia objawów choroby szpitalnej i uzależnienia się od opieki personelu 
medycznego.

Fibrotomii można spróbować w:

-          mózgowym porażeniu dziecięcym – wszelkie jego typy, hemiplegia, diplegia,
-          spastyczne porażenie kończyn dolnych,
-          ciężkich przykurczach,
-          mięśniowo-powięziowych zespołach bólowych,
-          fibromialgii (występowanie bólów w charakterystycznych „punktach spustowych”)
-          zapaleniu powięzi podeszwy stopy,
-          zespół cieśni kanału nadgarstka,
-          urazach głowy i rdzenia kręgowego, udarach mózgu, gdy stan chorego jest stabilny,
-          bólach pleców, bólach kulszowych i zwyrodnieniach zapalnych.

Badania laboratoryjne  przed zabiegiem
Są najczęściej takie same jak przed każdym zabiegiem chirurgicznym, a zaliczamy do nich:
- morfologię i OB,
- badania układu krzepnięcia,
- kontrolę poziomu elektrolitów,
- badanie ogólne moczu,
- badania wg schorzeń towarzyszących, np. endokrynologiczne,
- dodatkowo zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej i EKG, na zlecenie anestezjologa,
- konsultacje specjalistyczne, np. internistyczna lub kardiologiczna,
- ocena stanu uzębienia w gabinecie stomatologicznym.

Przeciwwskazania do fibrotomii
Przeciwwskazania obejmują przede wszystkim:
-          zaburzenia krzepnięcia krwi,
-          zakażenia skóry i zmiany skórne w obrębie planowanych tomii,
-          niewyrównane choroby serca i zaburzenia hormonalne, w tym cukrzyca, nadczynność tarczycy itp.,
-          ostra i przewlekła niewydolność oddechowa lub infekcja dróg oddechowych (z kaszlem, katarem, bólem gardła, gorączką)
-          znaczne wady układu oddechowego i żuchwy, utrudniające intubację i wentylację chorego,
-          szczękościsk, zmiany opryszczkowe i bakteryjne w obrębie ust i jamy ustnej, w tym także próchnica zębów,
-          niewydolność wątroby i nerek.
Młody wiek pacjenta oraz stany chorobowe takie jak upośledzenie rozwoju, drgawki, niedorozwój mięśni, wodogłowie i pewne wady serca, nie stanowią przeciwwskazań do wykonania zabiegu metodą profesora Ulzibata.

Fenomen fibrotomii w liczbach
75-88% leczonych za pomocą fibrotomii osób uzyskało poprawę w funkcjonowaniu i rozwoju układu ruchowego. U 64% odnotowano poprawę w obrębie zachowań emocjonalnych; u 62% zauważono polepszenie mowy, u 58% regulację łaknienia, u 56% zmniejszenie ślinotoku, u 55% zmniejszenie zeza, u 50% poprawę przełykania, u 49%żucia i snu, u 25% zmniejszenie częstości i nasilenia napadów drgawkowych, u 22% złagodzenie oczopląsu i poprawę mimiki, a u 17% zwiększenie ostrości widzenia i u 15% poprawę słuchu.
Najlepsze efekty leczenia obserwuje się przy wczesnym wykonaniu zabiegu, a wiec w 3-5 roku życia. Skutkuje to zwiększeniem efektu terapeutycznego i zminimalizowaniem ilości zabiegów. 90% całkowitej liczby operowanych stanowią dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, z czego 75,2% to chorzy ze spastycznym porażeniem mózgowym. Dane nie są potwierdzone badaniami naukowymi.

Gdzie wykonywane są zabiegi i ile kosztują?
Jeszcze do marca tego roku fibrotomie były wykonywane poza granicami naszego kraju np. w Hiszpanii. W Polsce też jest możliwość konsultacji i zapisu na leczenie metodą Ulzibata w krakowskim Szpitalu CenterMed przy ul. Łazarza.
Operacje przeprowadza polsko-rosyjski zespół chirurgów, z udziałem doktora Alekseya Repetunowa, którego mentorem był sam profesor Ulzibat. Procedura jest kosztowna - nawet do kilkunastu tysięcy złotych.

Opracowano na podstawie:

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz