czwartek, 10 stycznia 2013

Zespół Pallistera-Killian - tetrasomia 12p

Zespół Pallistera-Killian to kolejny ciężki zespół wad wrodzonych, który pojawia się rzadko i w dodatku z nieznanych przyczyn. Zaliczany jest do zespołów chromosomowych („akcja” toczy się w chromosomach). Można go poznać po pewnych cechach dymorficznych, które jednak są wspólne dla innych syndromów, co znacznie utrudnia postawienie trafnej diagnozy. Zalicza się do nich wyraźne (pogrubiałe) rysy twarzy, wysokie czoło, hiperteloryzm oczny (szeroki rozstaw oczu), zmarszczkę zakrywającą wewnętrzny kącik oka, szeroką nasada nosa (sprawiającą, iż nos wygląda na płaski) oraz wysoko sklepione podniebienie. Objawy ogólne, to przede wszystkim wiotkość i słabe napięcie mięśni, jak również upośledzenie umysłowe (zwykle w stopniu głębokim), brak mowy i występowanie na skórze obszarów pozbawionych zabarwienia (hipopigmentacja).

Inne nazwy choroby: tetrasomia chromosomu 12, tetrasomy 12p, Isochromosome 12p mosaicism, Isochromosome 12p syndrome, Pallister-Killian syndrome, PKS

Rozpowszechnienie: 1-5 / 10 000

Przyczyny i dziedziczenie
Zespół spowodowany jest tetrasomią chromosomu 12p. W DNA obserwuje się wtedy cztery, zamiast dwóch kopii krótkiego ramienia chromosomu 12 (obecność dodatkowego izochromosomu 12p – który zwykle występuje w fibroblastach – komórkach prekursorowych – skóry, w szpiku kostnym lub amniocytach, czyli komórkach płynu owodniowego). Dodatkowy chromosom 12 nie występuje jednak we wszystkich komórkach ciała, a część komórek zawiera jednak prawidłową liczbę chromosomów (bez żadnych zmian i mutacji). Z tego powodu zespół określany jest jako mozaika lub mozaikowatość.

Wszystkie opisywane przypadki pacjentów z zespołem Pallistera-Killian, są spowodowane mutacją spontaniczną. Nie zostały zatem odziedziczone.

Cechy zespołu
Dzieci z zespołem Pallistera-Killian rodzą się przeważnie z większą masą urodzeniową. Fenotyp (wygląd i cechy organizmu) osoby zmienia się wraz z wiekiem. Zatem im pacjent starszy - tym wyraźniejsze dysmorfie. Pogłębiają się rysy twarzy, łysienie czołowe, włosy się przerzedzają, twarz i żuchwa ulegają wydłużaniu. W stawach obserwuje się przykurcze – mimo słabego napięcia mięśni do 5 roku życia.


Cechy dysmorficzne
 
wydatne czoło
grube rysy twarzy
pełne policzki
długa rynienka podnosowa
mikrognacja – mała, niedorozwinięta szczęka
Zaburzenia słuchu (głuchota)
 
duże uszy
odstające płatki uszu
stenoza (zwężenie) zewnętrznego kanału słuchowego
Zaburzenia wzroku
 
rzadkie brwi
rzadkie rzęsy
skierowane ku górze szczeliny powiekowe
hiperteloryzm
opadanie powiek (ptoza)
zezowanie
zmarszczki nakątne w wewnętrznych kącikach oczu (przy nosie)
zaćma oka
wytrzeszcz oczu (duże oczy)
Anomalie nosa
 
płaska i szeroka nasada nosowa
krótki nos
nozdrza w przodopochyleniu
Anomalie ust
 
cienka warga górna
łukowata warga
odstająca dolna warga
przerost języka (makroglosja)
duże boczne ściany gardła
rozszczep podniebienia
rozszczep języczka podniebienia
Anomalie uzębienia
opóźnione wyżynanie się zębów
Szyja
 
krótka szyja
płetwiasta szyja (szeroka, zwężająca się przy głowie, szeroka w okolicy barków)
Wady serca
 
agenezja osierdzia
stenoza (zwężenie) aorty
drożny przewód tętniczy (PDA, Botalla)
wady przegród serca
kardiomiopatia przerostowa (zniszczenie komórek mięśnia sercowego, związane z jego przerostem)
Hipoplazja (niedorozwój) płuca
Dodatkowe sutki
Przepuklina przeponowa
Przepuklina pępkowa
Ruptura pępkowa (przemieszczenie się narządów wewnętrznych)
Zaburzenia trawienia
 
malrotacja jelit (niedokonany zwrot jelit)
zarośnięty odbyt
atrezja (niedrożność) odbytu
stenoza (zwężenie) odbytu
przemieszczony ku przodowi odbyt
Anomalie narządów płciowych
 
obecność zatoki moczowo-płciowej/ kloaki
przepuklina pachwinowa
mała moszna
spodziectwo (nieprawidłowe rozmieszczenie cewki moczowej u chłopców)
hipoplazja (niedorozwój) warg sromowych mniejszych
wnętrostwo (niezstąpienie jąder)
brak górnej części pochwy
brak macicy
Zaburzenia nerek
 
nerki torbielowate
dysplazja nerek (nieprawidłowo wykształcone)
Anomalie szkieletu i kończyn
 
kifoskolioza
wyrostek kości krzyżowej
nadruchliwość stawów
mezomeliczne/rizomeliczne skrócenie kończyn
szerokie dłonie
klinodaktylia piątego palca
krótkie palce
hipoplazja dystalna palców
polidaktylia pozaosiowa
poprzeczne linie zgięciowe wewnątrz dłoni
szerokie stopy
krótkie palce u stóp
Anomalie skórne
obszary hipopigmentacyjne
obszary hiperpigmentacyjne
poprzeczne linie zgięcia dłoni
rzadkie owłosienie na skroniach
rzadkie brwi
rzadkie rzęsy
Zaburzenia mózgu
 
głębokie upośledzenie umysłowe
napady padaczkowe
hipotonia (u noworodków)
hipertonia (u starszych dzieci i adolescentów)
przykurcze (u starszych dzieci i adolescentów) 
wodogłowie i atrofia mózgu (u 1/4-1/3 dzieci)


Diagnostyka
PKS może być wykryty przede wszystkim za pomocą badania izochromosomu w komórkach skóry, płynu owodniowego, łożyska, rzadziej w limfocytach krwi. Nie ma ograniczeń co do ścisłej identyfikacji struktur, w której znajdują się izochromosomy. Jednakże jest mało prawdopodobne że wystąpią w próbkach krwi – co utrudnia diagnostykę.

Badania prenatalne obejmują techniki nieinwazyjne, jak USG.
W USG prenatalnym można zauważyć:
- hiperteloryzm,
- szeroka szyja,
- krótkie kończyny,
- wady dłoni lub stóp,
- przepuklina przeponowa,
- obrzęk płodu,
- wielowodzie.

Diagnostyka przedporodowa obejmuje biopsję kosmówki i amniocentezę. 

Po porodzie: rozpoznanie na podstawie dysmorfii twarzy, hipotonii oraz badaniach genetycznych.
Diagnostyka cytogenetyczna wymaga biopsji skóry i badania chromosomowego fibroblastów.

Diagnostyka różnicowa:
- trisomia 12p,
- zespół Fryns.

Możliwości terapeutyczne
Nie ma specyficznego leczenia. Zagrożone dzieci mogą korzystać z programów wczesnej interwencji i edukacji specjalnej. Rokowanie jest zazwyczaj niepomyślne. Śmierć może nastąpić w okresie okołoporodowym, głównie z powodu przepuklin przeponowych (które utrudniają oddychanie) lub w ciągu pierwszych lat życia - w przypadku około połowy pacjentów. Deficyt intelektualny jest zwykle głęboki i prawie zawsze towarzyszą mu napady drgawek. Objawy takie jak dymorfizm twarzowy oraz wady rozwojowe postępują z wiekiem. Zespół ma różny przebieg, co może zależeć od ilości komórek z izochromosomem 12. Zatem niektórzy pacjenci z mozaikowością na niskim poziomie, mogą prezentować lżejsze wady.

Do rozważenia (w zależności od stanu dziecka):
- konsultacja w ośrodku chorób rzadkich;
- konsultacja ortodontyczna;
- leczenie anomalii zębowych w gabinecie stomatologicznym;
- leki przeciwdrgawkowe, uspokajające;
- PEG, sonda;
- domowe leczenie tlenem i fizjoterapia klatki piersiowej;
- tracheostomia;
- leczenie żywieniowe (diety przemysłowe);
- szeroko pojęta pielęgnacja; 
- szczepienia według kalendarza szczepień - po konsultacji z pediatrą i neurologiem;
- opieka hospicyjna.

Na podstawie:
Orphanet
Przeczytaj poradnik - wersja angielska >> tutaj

5 komentarzy:

  1. Czegos takiego szukalam! super strona. pozdrawiam

    Here is my webpage skuteczne pozycjonowanie

    OdpowiedzUsuń
  2. Podajesz tutaj bardzo rzetelne i poszukiwane informacje. Super! Jesteś z wykształcenia pedagogiem specjalnym? Z chęcią zajrzę tu częściej ;)

    OdpowiedzUsuń
  3. Mam jedna uwagę do treści.
    W przypadku PKS w diagnostyce prenatalnej należy wykonać Amniopunkcję, a nie kordocentezę. W kordocentezie badamy kariotyp z limfocytów krwi i tu najczęściej wynik jest prawidłowy. Jedynie w amniocytach możemy stwierdzić tetrasomię 12p. Po urodzeniu- badamy skórę (fibroblasty). Ostatnio miałam w poradni dziecko z PKS i zawiedzionych rodziców, ponieważ otrzymali prawidłowy wynik kariotypu z kordocentezy :( Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję za ten ważny komentarz. Treść już poprawiłam.

      Usuń